Co to jest korekcja krzywą RIAA?

Korekcja krzywą RIAA

main

Większość obecnie produkowanych płyt winylowych posiada rowki zapisane zgodnie z tą korekcją. Jak powstała? Dlaczego się ją stosuje? Jak odtwarzać płyty zapisane z tą korekcją? Wszystkie odpowiedzi poniżej.

Dlaczego stosujemy korekcję?
Dźwięk na płytach winylowych zapisany jest w postaci rowków. To ich amplituda niesie wszystkie informacje o dźwięku. Amplituda rowków jest proporcjonalna do amplitudy sygnału. Gdyby więc nie stosować żadnej korekcji niskie tony zapisane by były jako szerokie i głębokie rowki przez co ilość materiału na płycie byłaby znikoma, a zapisywanie utrudniane lub wręcz niemożliwe. Aby zniwelować tę niedogodność stosuje się korekcję krzywą, w tym najpopularniejszą obecnie krzywą RIAA.

riaa-curve

Drugą istotną sprawą jest to, że nagrania na płytach analogowych mają trzaski i szumy. Bez odpowiedniej korekcji byłyby one zbytnio uwydatnione co znacząco zmniejszyłoby komfort słuchania. Sposobem aby sobie z tym poradzić jest obniżenie poziomu tonów niskich o -20dB a wysokich podbicie o 20dB. Wyrównanie tych poziomów wraca dopiero za pomocą przedwzmacniacza gramofonowego.

Historia
Historia korekcji sygnału dźwiękowego sięga aż do 1926 gdzie Joseph P. Maxwell i Henry C. Harrison szukali sposób aby zapisać dźwięk o niskiej częstotliwości bez zniszczenia rowka płyty. Od tamtej pory trwały ciągłe prace nad ulepszeniem procesu produkcji i jakości dźwięku z płyt analogowych. Efektem było zrodzenie się wielu standardów korekcji, które nie były ze sobą kompatybilne. Dopiero około 1954 roku korekcję krzywą RIAA ( Recording Industry Association of America ) uznano za standard obowiązujący na całym świecie. W 1976 IEC wprowadziło zmodyfikowaną krzywą nazwaną RIAA IEC, o ekstremalnie niskie częstotliwości. Nie odniosła jednak ona takiego sukcesu jak oryginalna krzywa RIAA.

Szczegóły techniczne
Krzywa RIAA jest krzywą standaryzowaną opisaną następującym wzorem:
riaa

gdzie:
f=częstotliwość
t1=stała czasowa tonów wysokich, 75uS
t2=stała czasowa tonów średnich, 318uS
t3=stała czasowo tonów niskich, 3180uS

Działanie w praktyce:
Redukcja basu o 20dB zmniejsza wielkość i amplitudę rowka, a podbicie tonów wysokich działa jako znakomita redukcja szumów. Podczas odtwarzania sygnał zostaje przepuszczony przez odpowiedni filtr z odwrotną charakterystyką, najwyższe tony zostają odcięte, a szum znika. Ponadto uzyskuje się lepsze odwzorowanie basu i reprodukcję wokali i instrumentów takich jak np. cymbałki bez zniekształceń.

Czy potrzebuję specjalnego urządzenia do odtwarzania płyt z korekcją RIAA?:
Tak, do odtwarzania płyt z tą korekcją potrzebny jest zgodny z nią przedwzmacniacz gramofonowy, lub wzmacniacz z wejściem PHONO. Pamiętaj! Nie podłączaj gramofonu bez przedwzmacniacza pod wejście liniowe bądź aux wzmacniacza gdyż grozi to uszkodzeniem sprzętu!

Tylko za pomocą odpowiedniej korekcji możliwe jest uzyskanie realistycznego i wysokiej jakości dźwięku z czarnej płyty.